Kanal Tipi ve Hava Örneklemeli (Aspirating) Yangın Algılama Sistemleri Nerelerde Kullanılır?
Güncelleme tarihi: 21 Eyl
Standart optik duman dedektörleri, dumanın dedektör gövdesine doğal hava akımıyla ulaşmasını bekler. Ancak yüksek hava sirkülasyonunun olduğu veri merkezlerinde, temiz odalarda veya kapalı havalandırma (HVAC) kanallarında duman hızlıca seyrelir ve standart dedektörler tehlikeyi algılamakta yetersiz kalabilir.
Bu tip yüksek hassasiyet gerektiren kritik alanlarda Aktif Hava Çekmeli / Hava Örneklemeli Yangın Algılama Sistemleri (ASD / VESDA) ve Kanal Tipi Algılama Üniteleri devreye girer.
Hava Örneklemeli (Aspirating) Sistem Nasıl Çalışır?
Hava örneklemeli sistemler, pasif bir dedektör gibi beklemek yerine korunacak mahalin havasını sürekli olarak içine çeker:
Korunan alana dağıtılmış özel boru hattı boyunca küçük delikler (örnekleme noktaları) açılır.
Cihaz içindeki yüksek emiş güçlü aspiratör fanı, borulardan havayı sürekli ana dedektör hücresine çeker.
Çekilen hava önce toz filtrelerinden geçirilir, ardından ultra hassas lazer odacığında analiz edilir.
Lazer ışığı, çıplak gözle dahi görülemeyecek mikron seviyesindeki içten içe yanma partiküllerini tespit ettiği anda çok erken uyarı (Very Early Warning) verir.
Standart Dedektörler ile Hava Örneklemeli Sistem Karşılaştırması
Özellik | Standart Noktasal Duman Dedektörü | Hava Örneklemeli (Aspirating) Sistem |
Algılama Prensibi | Pasif (Dumanın odaya yayılıp dedektöre ulaşmasını bekler) | Aktif (Havayı borularla sürekli vakumlayıp lazer odacığında test eder) |
Hassasiyet Seviyesi | Standart (%2 – %4 obs/m kararma eşiği) | Ultra Yüksek (%0.001 – %20 obs/m çok kademeli kararma) |
Hava Akımından Etkilenme | Güçlü havalandırma akımında duman dağıldığı için geç tepki verir | Güçlü sirkülasyona rağmen hava akışını doğrudan yakalar |
Bakım Kolaylığı | Tavandaki her dedektöre tek tek merdiven/vinçle ulaşılmalıdır | Test ve filtre değişimi yer seviyesindeki ana cihazdan yapılır |
Kritik Alarm Kademeleri | Genellikle tek seviyeli (Alarm / Normal) | Çok kademeli (Alarm, Ön Alarm, Yangın 1, Yangın 2) |
Nerelerde Kullanılması Zorunludur veya Önerilir?
Veri Merkezleri ve Server Odaları: Hassas sunucu donanımları alev almadan önceki "kablo yalıtımının ısınma" aşamasında enerjinin kesilmesini sağlar.
HVAC Havalandırma Kanalları: Binanın bir ucundaki yangın dumanının havalandırma kanallarıyla diğer katlara basılmasını engellemek için kanal tipi dedektörler ve yangın damperleri ile entegre çalışır.
İlaç ve Yarı İletken Temiz Odaları (Cleanroom): Toz ve partikül girişinin yasak olduğu laboratuvarlarda tavan kırılmadan boru hatlarıyla dışarıdan algılama yapılır.
Tarihi Yapılar ve Müzeler: Tavanda kablo ve cihaz kalabalığı istenmeyen estetik yapılarda minik kılcal tüplerle görünmez güvenlik sağlanır.
Soğuk Hava Depoları: -30°C'ye varan dondurucu ortamlarda elektronik dedektörler donar; ancak örnekleme boruları içindeki hava çekilerek dış ortamdaki ana cihazda analiz edilebilir.
Mühendislik ve Sahaya Uyarlama Notu
Hava örneklemeli yangın sistemlerinde boru çapı, örnekleme deliği aralıkları ve emiş basıncı hesapları özel akışkanlar mekaniği yazılımlarıyla (ASPIRE vb.) simüle edilmelidir. Hatalı projelendirilen boru ağları taşıma süresini (transport time) uzatarak yangının geç algılanmasına neden olur.
Tesisiniz için EN 54-20 sınıfına (Sınıf A, B, C hassasiyet seviyeleri) tam uyumlu hava örneklemeli ve kanal tipi algılama çözümleri için Oyel Yangın uzman mühendislik kadrosuyla iletişime geçebilirsiniz.
Yorumlar