Hangi Binalarda Otomatik Sprinkler ve Yangın Dolabı Sistemi Kurulması Zorunludur?
Güncelleme tarihi: 21 Eyl
Bir tesisin inşaat veya tadilat sürecinde bütçeyi en çok etkileyen kalemlerin başında mekanik söndürme yatırımları gelir. Tesis sahipleri sıklıkla "Sprinkler yaptırmak zorunda mıyım?" veya "Sadece yangın tüpü koysak ruhsat alamaz mıyız?" sorusunu sorar.
Türkiye’de bu kriterler yoruma açık değildir; Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik (özellikle Madde 94 ve Madde 96) hangi yapı tiplerinde ve hangi alan/yükseklik sınırlarında sabit söndürme sistemlerinin bulunması gerektiğini net sınırlarla çizer.
Hangi Binalarda Otomatik Sprinkler (Yağmurlama) Sistemi Zorunludur?
Yönetmeliğin 96. maddesine göre aşağıda belirtilen kullanım alanına veya yapı yüksekliğine sahip tüm binalarda otomatik sprinkler sistemi kurulması yasal bir mecburiyettir:
Yapı / Tesis Türü | Sprinkler Kurulumunu Zorunlu Kılan Kriterler |
Büro ve Konut Harici Yüksek Binalar | Yapı yüksekliği 30.50 metreden (yaklaşık 10 kat) fazla olan tüm yapılar |
Yüksek Konut Yapıları | Yapı yüksekliği 51.50 metreden (yaklaşık 17 kat) fazla olan tüm konut binaları |
Konaklama Tesisleri (Otel, Yurt, Pansiyon) | Yapı yüksekliği 21.50 metreyi aşan veya 200 yataktan fazla kapasitesi olan tüm oteller |
Alışveriş Merkezleri (AVM) ve Eğlence Merkezleri | Toplam kapalı kullanım alanı 2000 m²'nin üzerinde olan tüm ticaret ve eğlence alanları |
Lojistik Depolar ve Antrepolar | Toplam kapalı alanı 2000 m²'nin üzerinde olan ve kolay yanıcı madde depolanan tesisler |
Kapalı Otoparklar | Toplam alanı 600 m²'den büyük olan veya birden fazla bodrum kata yayılmış 10 araçtan fazla kapasiteli otoparklar |
Yataklı Sağlık Kuruluşları (Hastaneler) | Kat alanı veya yatak kapasitesine bakılmaksızın yüksek tehlike sınıfına giren sağlık yapıları |
Hangi Binalarda Yangın Dolabı Sistemi Kurulması Zorunludur?
Yönetmeliğin 94. maddesi, itfaiye gelene kadar bina personeli veya eğitimli ekiplerin ilk müdahaleyi yapabilmesi için yangın dolabı zorunluluğunu şu kriterlere bağlar:
Toplam kapalı kullanım alanı 1000 m²’den büyük olan imalathaneler, atölyeler, fabrikalar ve depolar,
Toplam kapalı alanı 600 m²’den büyük olan toplanma amaçlı ve ticari binalar,
Yapı yüksekliği 30.50 metreyi geçen tüm yüksek katlı binalar.
Yangın Dolabı Tesisat Standartları:
Hortum Tipleri: Bina içinde eğitimsiz personelin kolayca kullanabilmesi için açıldığında su akışını kesmeyen yarı-sert kauçuk hortumlu (TS EN 671-1) makaralı dolaplar tercih edilmelidir.
Yürüme Mesafesi: Herhangi bir noktadan en yakın yangın dolabına olan mesafe en fazla 30 metre olmalıdır.
Basınç Kriteri: Hortumun ucundaki nozulda tasarım debisi ve en az 4 bar (0.4 MPa) statik/dinamik su basıncı sağlanmalıdır.
Yangın Hidrantı Zorunluluğu
Taban alanı 2000 m²’den büyük olan sanayi siteleri, organize sanayi tesisleri, siteler ve depolama sahalarında itfaiye araçlarının su ikmali yapabilmesi için bina dışına Yangın Hidrant Hattı kurulması zorunludur.
Hidrantlar arasındaki mesafe çok riskli bölgelerde 50 metre, orta riskli alanlarda 100 metre, düşük riskli alanlarda ise 150 metre aralıklarla konumlandırılmalıdır.
Mühendislik ve Sahaya Uyarlama Notu
Sprinkler ve yangın dolabı projelerinde yapılan en kritik hata; yangın su deposu hacminin ve pompa debisinin yanlış hesaplanmasıdır. Sprinkler sistemi için zorunlu olan 60 ila 90 dakikalık su rezervi sağlanmadığında itfaiye tesisata su basma testi yapar ve basınç yetersizliğinden dolayı ruhsat sürecini durdurur.
Tesisinizin yürürlükteki yönetmelik maddelerine göre sprinkler, yangın dolabı ve hidrant hattı zorunluluk analizi, hidrolik hesaplamaları ve itfaiye onaylı mekanik tesisat montajı için Oyel Yangın uzman mühendislik kadrosuyla iletişime geçebilirsiniz.
Yorumlar