Yangın Merdivenleri ve Kaçış Yollarında Yangın Kapısı Standartları (EI 60 / EI 90 / EI 120)
Güncelleme tarihi: 17 Eyl
Bir yapıda yangın çıktığında, personelin binayı güvenle tahliye edebilmesi için yangın merdivenleri ve kaçış holleri dumandan ve alevden tamamen izole edilmiş sığınaklar olmak zorundadır. Bu kaçış koridorlarının en zayıf halkası kapılardır. Standartlara uygun olmayan bir kapı, dakikalar içinde alevlerin veya zehirli gazların yangın merdivenine dolmasına ve kaçış yollarının ölümcül tuzaklara dönüşmesine yol açabilir.
Bu nedenle Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik ve TS EN 1634-1 standartları, yangın kaçış kapılarını sıkı teknik kriterlere bağlamıştır. Peki, yangın kapılarındaki EI 60, EI 90, EI 120 ne anlama gelir ve sahada hangi donanımlar aranır?
Yangın Kapılarında "E" ve "I" Sınıflandırması Ne Demektir?
Yangın kapısı sertifikalarında yer alan harf ve sayılar kapının yangına karşı iki temel mukavemetini ifade eder:
Kriter Kodu | Anlamı | Sahadaki İşlevi |
E (Bütünlük - Integrity) | Alev ve Sıcak Gaz Geçirmezliği | Kapının alevler karşısında bükülmeden, yarık veya çatlak oluşturmadan alevi ve sıcak gazı arkaya geçirmeme süresidir. |
I (Yalıtım - Insulation) | Isı Geçirmezliği (Termal Yalıtım) | Yangın tarafındaki 900°C–1000°C'lik cehennem sıcaklığının, kaçış holündeki kapı arka yüzeyine geçişini sınırlama yeteneğidir (Ortalama yüzey sıcaklığı 140°C'yi aşmamalıdır). |
S (Duman Sızdırmazlık - Smoke) | Soğuk ve Sıcak Duman İzolasyonu | Kapı çevresindeki özel fitillerin zehirli dumanı kaçış merdivenine sızdırmama performansıdır. |
Örnek: EI 60 etiketli bir yangın kapısı; yangına karşı en az 60 dakika boyunca hem alev bütünlüğünü (E) hem de termal yalıtımı (I) koruyarak arkasındaki personelin güvenle tahliyesine imkan tanır.
Hangi Yapıda Kaç Dakikalık Yangın Kapısı Zorunludur?
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik gereği bina yüksekliği ve kullanım amacına göre yangın dayanım süreleri belirlenir:
EI 60 (60 Dakika): Düşük ve orta riskli yapılar, standart konut projeleri ve kaçış merdiveni koridorları.
EI 90 (90 Dakika): Endüstriyel tesisler, yüksek tehlike sınıfındaki fabrikalar, depolar ve insan yoğunluğu yüksek yapılar (hastane, AVM, otel vb.).
EI 120 (120 Dakika): Yüksek katlı binalar (bina yüksekliği >51.5 metre), trafo ve jeneratör odaları, ana pano odaları gibi yangın yükü çok yüksek olan bölmeler.
Bir Yangın Kapısında Bulunması Zorunlu 5 Mekanik Donanım
İtfaiye ve ruhsat denetimlerinde en çok reddedilen kapı eksiklikleri şunlardır:
Panik Bar (Emergency Exit Device): Kapı kaçış yönünde hafif bir gövde baskısıyla kilitli olsa dahi anında açılmalıdır. Yangın kapısına standart oda kapısı kolu veya kilit takılması yönetmeliğe aykırıdır.
Otomatik Kapı Kapatıcı (Hidrolik): Yangın kapıları tahliye anında açıldıktan sonra kendiliğinden tamamen kapanmalıdır. Kapının açık kalmasını sağlayacak kama, taş veya takoz konulması ağır denetim kusurudur.
Şişen Sıcak Duman Fitilleri (Intumescent Strip): Yangın anında sıcaklık 150°C'ye ulaştığında bu fitiller kat kat kabararak kapı ile kasa arasındaki boşlukları mühürler, duman ve gaz geçişini kilitler.
Yangın Dayanım Etiketi (Metal Plaka): Kapının kanat kenarında bağımsız akredite laboratuvar onaylı test sertifika numarası, üretim yılı ve dayanım sınıfı (örn: EI 60) metal perçinli plaka halinde yer almalıdır.
Dışarıya (Kaçış Yönüne) Açılma Kuralı: 50 kişiden fazla kişinin tahliyesine hizmet eden tüm yangın kapıları zorunlu olarak dışa doğru açılmalıdır.
Mühendislik ve Sahaya Uyarlama Notu
Sertifikasız, yerel sac atölyelerinde fırın boyasıyla yapılan "yangın kapısı görünümlü" merdiven kapıları, itfaiye denetiminde laboratuvar test raporu talep edildiğinde ruhsat alamamakta ve tüm kapıların sökülerek yenilenmesine neden olmaktadır.
Projelerinizde mimari detaylara uygun, itfaiye ve OSB onaylı, TS EN 1634-1 sertifikalı tek kanatlı ve çift kanatlı yangın kapıları (EI 60, EI 90, EI 120), panik bar aksesuarları ve montaj çözümleri için Oyel Yangın uzman mühendislik kadrosuyla iletişime geçebilirsiniz.
Yorumlar